Tuần 19. Nghĩa của câu (1)

Tiếng Việt (Tiết 74)NGHĨA ỦCÂUNghĩa của câu Hai thành ph ầnghĩa câuủNghĩa vi ệNghĩa tình tháiHệ thống bài nghĩa của câu1230A1.1. Tìm hiểu ngữ liệu sgk trang 6. 1. Hai thành phần nghĩa của câu.b1. tôi nói thì ch ng ta ườcũng ng lòng …ằ (Vũ Tr ng Ph ng, ốđỏ )b2. tôi nói thì ng ta cũng ườb ng lòng…ằ a1. Hình nh có th đã ao ắc có gia đình nho nh .ướ (Nam Cao)a2. Có th đã ao có ướm gia đình nho nh .ộ Nghĩa của câu•TP nghĩa th nh là ềc đn vi ệ(ho vài vi c) ệta là nghĩa vi c.ự Hai câu trong ng câu trên ặđu đn vi c, theo ệem đó là vi gì?ự => a1,a2 cùng vi c: ệCó th ao có ướ ộgia đình nho nh .ỏ=> b1,b2 cũng đn ựvi c: (n tôi nói) ng ta cũng ng ườ ằlòng.Qua vi tìm hi ng li trên, ệem rút ra đc thành ph nghĩa ượ ầth nh câu là gì?ứ ủSo sánh hai câu trong ng ừc câu trên và tr câu ờh trong sgk?ỏ ợ20TP nghĩa th hai là ựbày thái đ, đánh ựgiá ng nói đi ườ ốv vi đó ta làớ nghĩa tình thái. Nghĩa của câuTP nghĩa th nh là ềc đn vi ệ(ho vài vi c) ta ệg là nghĩa vi c.ự 1. Hai thành phần nghĩa của câu. Trong câu trên ngoài dung ộs vi c, anh (ch th y:ự ấ+ Câu a1 th hi đánh giá ch ưch ch n. Bi hi qua “ắ hình như ”.Câu nào thể hiện sự việc nhưng chưa tin tưởng chắc chắn đối với sự việc? Thể hiện từ ngữ nào?Câu nào thể hiện sự phỏng đoán có độ tin cậy cao đối với sự việc? Thể hiện qua từ ngữ nào?+ Câu b1 th hi thái ph ng đoán, ỏcó tin cao. Bi hiên qua ừ“ ch cắ Câu nào thể hiện sự nhìn nhận và đánh giá bình thường của người nói đối với sự việc?+ Câu a2,b2 th hi nhìn nh ậvà đánh giá bình th ng đi ườ ớs vi c.ự ệQua vi tìm hi ng li ệtrên, em rút ra đc thành ượph nghĩa th hai câu ủlà gì?=> câu luôn có hai ỗthành ph nghĩa.ầ 1.1. Tìm hi ng li u.ể ệ1.2. Nh đnh.ậ ịNghĩa của câu 1. Hai thành ph nghĩa ầc câu.ủD m, th raạ văn võ đu có tài Chà chà! (Nguy Tuân, Ch ng tù)ữ ườ => Câu l: Nghĩa vi ệ“ văn đu có tài cẻ ”.Nghĩa tình thái: Thái ộng nhiên “ạ th raế ”.Thái kính “ộ ạb mẩ ”. => Câu 2: Ch có nghĩa ỉtình thái: Bày thái ộthán ph qua thán ả“ chà chà!”.1.2. Nh đnh.ậ ị1.1. Tìm hi ng li u.ể Nh ng cũng có tr ng ườ ợcâu ch có nghĩa tình thái. Đó là ỉkhi câu ch ng ng ữc thán.ảHai thành ph nghĩa trên hòa ầquy nhau. Câu không th ểcó nghĩa vi mà không có ệnghĩa tình thái.TP nghĩa th nh t: Nghĩa ựvi c.ệTP nghĩa th hai: Nghĩa tình thái.ứ1. Hai thành phần nghĩa của câu.2. Nghĩa sự việc.2.1. Khái niệm.Nghĩa vi câu ủlà thành ph nghĩaầ ng ứv vi mà câu ềc đn.ậ Qua phần tìm hiểu ngữ liệu phần 1. em hiểu thế nào là nghĩa sự việc?Nghĩa của câu Liên đm nh ng phongế ữthu lào, vào hòm cácố ếbánh xà phòng còn i, ừl mẩ nh tính ti hàng”.ẩ (Th ch Lam, Hai đa ứtrẻ sv1sv2sv3Ví trên đn ếm vi c, đó là ệnh ng vi gì?ữ ệNghĩa của câu2.2.6 Câu bi hi quan hể ệ2.2.5 Câu bi hi iể ạ2.2.1 Câu bi hi hành đngể ộ2.2.2 Câu bi hi tr ng thái, ạtính ch đc đi mấ ể2.2.3 Câu bi hi quá trìnhể ệ2.2.4 Câu bi hi thể ế1. Hai thành phần nghĩa của câu.2. Nghĩa sự việc.2.1. Khái niệm.2.2. Một số câu biểu hiện của nghĩa sự việc.Nghĩa của câu1. Hai thành ph ầnghĩa câu.ủ2. Nghĩa sự việc.2.1. Khái niệm2.2. Một số biểu hiện của nghĩa sự việc.2.2.1 Câu bi hi hành ệđng.ộ Đng ch hành đng: ắđt, xu ng.ặ ốS vi trong câu: Xuân Tóc ệĐ vi ồxu ng ch nh ng ng đi ườđa.ư2.2.2 Câu bi hi ệtr ng thái, tính ch t, đc ặđi m.ể Tính ch đc đi m: xanh ng tắ tr ng thái:ạ ngán .S vi trong câu: tr thu ờxanh ng ng cao, ầxuân đi xuân i.ạ Tr thu xanh ng ng cao.ờ ầ(Nguy Khuy n)ễ ếNgán xuân đi xuân iỗ (H Xuân ng)ồ ươXuân Tóc đt đâu vào ặđy xu ng ch nh ng ững đi đa.ườ (Vũ Tr ng Ph ng, ốđ)ỏ=> Câu bi hi hành đng ộlà câu có ng là đng ừch hành đng.ỉ ộ=> Câu bi hi tr ng ạthái, tính ch đt đi là ểcâu có ng là tính ch ỉtr ng thái tính ch đc ặđi m.ể+ Ch ra các đng trong ừcâu? Nó thu thành ph ầnào trong câu? Em hãy tìm ng nào trong ữcâu ch đc đi m, tr ng thái ạhay tính ch trong ví ?ấ ụ+ Nghĩa vi đc nói ượđn trong câu là gì? Em hi th nào là câu ếbi hi tính ch đc ặđi tr ng thái?ể Em hiểu thế nào là câu hành động?Nghĩa của câu1. Hai thành ph ầnghĩa câu.ủ2. Nghĩa sự việc.2.1. Khái niệm.2.2. Một số biểu hiện của nghĩa sự việc. ch quá trình: đa vèo.ừ ư+ vi trong câu: lá vàng tr gió kh đa vèo.ự ướ 2.2.3 Câu bi hi ệquá trình Lá vàng tr gió khướ đa vèo.ư(Nguy Khuy n, Câu cá mùa thuễ )Lom khom núi ti vài chú.ướ (Bà Huy Thanh Quan, Qua đèo ngang )Gi gi ng th ng trên bà.ữ ườ (Nguy Du, Truy Ki uệ )2.2.4 Câu bi hi ưthế T ch th lom khom, ng i.ừ ồS vi trong câu: vài chú ti ềd núi dáng lom khom, ướ ộbà ng gi gi ng th o.ồ ườ ả=> Câu bi hi quá trình là ệcâu có ng là đng ho ặt ch quá trình.ừ => Câu bi hi th ếlà câu có ng ch ứnh ng ch th .ữ hi ch quá trình trong ỉcâu này là gì? Hãy nêu nghĩa vi trong câu? ng ch th trong câu ếnày là gì? Hãy nêu nghĩa ựvi trong câu? Em hiểu thế nào là câu biểu hiện quá trình? Em hiểu thế nào là câu biểu hiện tư thế?Nghĩa của câu2.2.5 Câu bi hi ồt iạ Còn c, còn ti n, còn ,ạ ửH m,ế tế u,ượ tế ông tôi.(Nguy nh Khiêm)ễ ỉNgoài song th th oanh vàng.ỏ (Nguy Du, Truy Ki uệ )Lo vi có th có hai ểb ph n:ộ ậ Đng ch i: còn, t, ếth th .ỏ ẻS trong câu: c, ạti n, m, u, ông tôi, ượoanh vàng.1. Hai thành phần nghĩa của câu.2. Nghĩa sự việc.2.1. Khái niệm.2.2. Một số biểu hiện của nghĩa sự việc.2.2.6 Câu bi hi quan ệhệ Đi là tay vai trong ếlàng. (Nam Cao, Chí phèo )Ng xe nh áo qu nh ướ ưnêm. (Nguy Du, Truy Ki uệ Các ch quan trong câu ệth ng p:ườ ặLà: đng nh tồ ấC a: uủ ữNh gi ng nhau, t, ệt a…:so sánhựVì, i, do, i…:nguyên ởnhânĐ, cho: đíchể T ch quan trong câu: là, ệnh .ưS vi trong câu: đi là ảm tay vai trong làng, ếng xe nh áo qu ướ ầnh nêmư=> Câu bi hiên là ạcâu có ng là ch ồt nh còn, t, t.ạ => Câu bi hi quan là ệcâu có ng là ch quan ỉh .ệ Đng trong ví ụlà gì?S trong ví là ụs gì?ự ậT ch quan trong ví trên ụlà nào? vi trong ví ụtrên là gì? Em hi th nào là ếcâu bi hi ồt i?ạEm hi th nào là câu ếbi hi quan ?ể ệNgoài “là”, “nh là ưt ch quan em hãy ọk tên vài ch quan ệth ng p?ườ