Tuần 14. Nhàn (1)

• Sinh năm 1491 • Quê: Vĩnh Bảo- Hải Phòng. • Sống gần trọn thế kỉ XVI đầy biến động. • Trạng Trình có 3 người vợ và 12 người con (7 trai 5 gái) các con trai đều có chức tước sau nầỵ Cụ mất năm 1585 hưởng thọ 94 tuổi Nguyễn Bỉnh Khiêm • Xuất thân từ một gia đình trí thức Nho học • Thân phụ ông là Thái bảo Nghiêm Quận công Nguyễn Văn Định đạo hiệu là Cù Xuyên, nổi tiếng hay chữ nhưng chưa hiển đạt trong đường khoa cử • Thân mẫu là Nhữ Thị Thục, con Thượng Thư Nhữ Văn Lan, bà thông tuệ, giỏi văn chương, am tường lý số. • Đỗ Trạng nguyên năm 1535 dưới triều nhà Mạc. • Được phong Trình Tuyền hầu, Trình Quốc công. Ông đậu Trạng nguyên (1535), rồi làm quan với nhà Mạc, bấy giờ ông đã 45 tuổi. Làm quan ở triều đình được 8 năm (15351542), thấy gian thần hoành hành, bè phái, triều chính ngày một xấu thêm, ông dâng sớ xin chém 18 lộng thần, không được chấp nhận, bèn thác cớ xin trí sĩ. Ông cáo quan về quê lập am Bạch Vân, dựng quán Trung Tân. Ông sống hoà mình với thiên nhiên và gần gũi với nhân dân Ông mở trường dạy học đào tạo được nhiều học trò giỏi. Triều đình thường đến hỏi ông việc chính sự. Đền thờ Nguyễn Bỉnh Khiêm tại xã Lí Học, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng. Lễ hội Trạng Trình sự tích : Sấm Trạng Trình • Về sau này, Đạo Cao Đài đã phong thánh cho Cụ và suy tôn là Thanh Sơn Đạo sĩ hay Thanh Sơn Chơn nhơn. Người đời xem Cụ là nhà tiên tri số một trong sử Việt, Cụ truyền lại nhiều câu sấm ký gọi chung là Sấm Trạng Trình. Cụ Nguyễn Bỉnh Khiêm cũng được xem là người đầu tiên trong lịch sử nhắc đến hai chữ Việt Nam thông qua câu Sấm "Việt Nam khởi tổ gầy nên". Tên nước lúc Cụ tiên tri là Đại Việt, 300 năm sau đổi thành Nam Việt và sau đó trở thành Việt Nam như hiện nay. • Cụ để lại cho hậu thế 487 câu sấm ký gọi là “Sấm Trạng Trình” cách đây đã trên 500 năm. Lạ kỳ là không ít sự kiện lịch sử Việt Nam và thế giới đã xảy ra trong suốt 500 năm qua có không ít điều "ứng” vào các câu ghi trong “Sấm Trạng Trình" - Con người: • Thanh liêm, chính trực, học vấn uyên thâm. • Có uy tín và ảnh hưởng lớn đối với thời đại. • Ông là nhà thơ lớn của dân tộc. • Tác phẩm: +“Bạch Vân am thi tập” +“Bạch Vân quốc ngữ thi”. • Thơ ông mang đậm tính triết lí, ngợi ca thú thanh nhàn, phê phán những điều xấu xa trong xã hội. “Như núi Thái Sơn, như sao Bắc Đẩu” “Một bậc kì tài, hiền danh muôn thuở” (Vũ Khâm Lân) (Phan Huy Chú) Nguyễn Bỉnh Khiêm a. Xuất xứ: Bài số 73 trong tập thơ Nôm “Bạch Vân quốc ngữ thi”. b. Đề tài: - Nhàn. - Triết lí sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Mét mai, mét cuèc, mét cÇn c©u Th¬ thÈn dÇu ai vui thó nµo. Ta d¹i, ta t×m n¬i v¾ng vÎ, Ng­êi kh«n, ngu­êi ®Õn chèn lao xao. Thu ¨n m¨ng tróc, ®«ng ¨n gi¸, Xu©n t¾m hå sen, h¹ t¾m ao. Ru­îu, ®Õn céi c©y, ta sÏ uèng, Nh×n xem phó quý tùa chiªm bao. - Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật. - Nhịp thơ: chậm, thong thả. - Cảm xúc: vui, thanh thản.