ÔN TẬP KIỂM TRA HỌC KÌ I MÔN NGỮ VĂN LỚP 12 ĐỀ SỐ 1

TÂY TI NẾI. KI TH NẾ Ả1.TÁC GI :Ả- QD là ng ngh sĩ tài hoa (ông có th vi tộ ườ ếvăn, làm th tranh, so nh c), ông là tơ ộchi sĩ tú (tham gia kháng chi và là iế ộtr ng binh đoàn Tây Ti n).ưở ế- Phong cách ngh thu t: QD là nhà th mang nệ ồth phóng khoáng, u, lãng và tài hoa.ơ ạ- QD là nhà th tiêu bi vi ng lính trongơ ườth kì ch ng Pháp.ờ ố2. TÁC PH MẨa. Binh đoàn Tây Ti n:ế Tây Ti là vế ịquân thành năm 1947, có nhi vộ ụph Lào biên gi Vi t-ố ệLào và đánh tiêu hao ng quân Pháp ượ ởTh ng Lào cũng nh mi tây Vi tượ ệNam. bàn ho ng đoàn quân Tây Ti nị ếkhá ng bao các nh La, Lai Châu, Hòaộ ơBình và mi tây Thanh Hóa và (Lào).ề ưChi sĩ Tây Ti ph đông là sinh viên sinhế ọHà i. Đi ki chi vô cùng gian kh ,ộ ổthi th ch t, nh rét ng hoànhế ừhành i. ng quan và chi uữ ấr dũng m.ấ ảb. Hoàn nh ra i, xu xả ứ+ Bài th vi năm 1948, Phù Chanh.ơ ượ ưKhi QD xa binh đoàn Tây Ti n, nh vờ ềđ ng và nh ng ch ng ng hành quân gianồ ườkh QD đã sáng tác bài th Bài th lúc có tênổ ầg là Nh Tây Ti n, sau thành Tây Ti n.ọ ế+ Xu In trong “Mây ô”ấ ầ+ trí: Tây Ti là bài th tiêu bi cho thị ơQD, th hi sâu phong cách ngh thu aể ủnhà th .ơc. c: ph nố ầ+14 câu u: Nh ch ng ng hành quân gianầ ườkh và thiên nhiên Tây hùng vĩ, i.ổ ộ+8 câu ti p: Nh đêm liên hoan văn ngh vàế ệthiên nhiên Tây th ng tr tình.ắ ữ+ câu ti p: Chân dung ng lính Tây Ti nế ườ ế+4 câu cu i: th c.ố ướ3. PHÂN TÍCH BÀI TH TÂY TI Ế3.1 14 câu th uơ ầa. Hai câu th u: Khúc nhơ Sông Mã xa Tây Ti iồ ơNh ng núi nh ch iớ ơ- Cách nói “xa i”ồ nên ni bângạ ềkhuâng, da di t. Đi “nh nh kh aế ọsâu thêm nh Đó là nh Sông Mãề ề(ch ng nhân ch ), nh ng (Tây Ti n),ứ ếnh “ớ ng núi”ừ (đ bàn ho ng).ị ộ-N nh di ng láy “ch iỗ ượ ơv i”. Đó là nh da di t, miên man, ng ,ơ ơbâng khuâng, sâu ng làm cho con ng có mắ ườ ảgiác ng ng không yên.ứ -Ngh thu đi i” “ch i”ơ làv ng âm ng ti ng ng ngầ ưở ọmiên man không làm câu th sâu ng, iứ ồc th ngân dài tha thi ng vào lòng ng i, vàoứ ườkhông gian xa th mênh mông th gi hoàiẳ ớni m.ệN nh đã ra con ng hành quânỗ ườv i, hùng vĩ nh ng cũng th ng trừ ữtình. trên đó là hình nh ng lính baoổ ườ ớkhó khăn gian kh nh ng tâm lãng nổ ạhào hoa.b. Thiên nhiên hùng vĩ, kh nghi t, iắ ộnh ng cũng tr tình:ư ữ- Khí mi Tây:ậ ềSài Khao ng đoàn quân iươ ỏM ng Lát hoa trong đem iườ ơ+ Nhi danh xa nh mề ượ ảgiác nh: Sài Khao, ng Lát, Pha Luông,ạ ườM ng ch, Mai Châu…ườ ị+ Hai câu th “Sài Khao…đêm i”ơ i: Có cáiấ ợkh nghi t, i, hi nguy: ng dày đắ ươ ộ“l p” cấ đoàn quân làm i, rã i. có cáiệ ạlãng trong “hoa ”ề (Hoa ng hoaở ươph ng ph t), “ả đêm i”ơ (đêm ng o) ươ ả- núi mi Tây c:ố ắ“D lên khúc khu thăm th mố ẳHeo hút mây súng ng tr iồ ờNgàn th lên cao ngàn th xu ngướ ướ ốNhà ai Pha Luông xa kh i”ư ơ+ ng nhi láy hìnhử khúc khu uỷ(quanh co khó đi), thăm th mẳ (v sâu cao),ừ ừheo hút (xa cách cu ng con ng i)ộ ườ+ Câu th ch mà có thanh tr c: khúcơ ố– khu cỷ th giác trúc tr c, tẳ ệ1m gây ng con ng hi tr Đâyỏ ượ ườ ởcũng là ch nh trong th gân gu c, i.ấ ỏ+ Nhân hóa “súng ng tr i” lên caoừ ộr ng pha chút hóm nh, hài aợ ướ ủlính.+ Ngh thu “ệ Ngàn th lên cao/ngànướth xu ng”ướ làm câu th nh làm đôi. aơ ửphóng th ng lên tr xanh, xu ng cẳ ựth (Liên ng: phi thiên tr há tam thiên xích-ẳ ưở ựN bay th ng xu ng ba ngàn th –ướ ướ th LýơB ch)ạ+ Nh ng câu trên cái i, câu th tữ ệnên nh ng thanh ng “Nhà ai Pha Luông aưxa kh i”.ơ giác tan bi thay vào đóả ếlà êm ái nh nhàng xúc lãng n. Nóiự ạnh Xuân Di “đ Tây Ti n, ng như ườ ưng âm nh trong mi ng”.ậ ệ Hình nh ng lính trong dòng th trênả ườ :+ Tinh ngh ch, hóm nh, quan:ị cách nói “súngng tr i” th hi ng chi binhử ườ ếchi lĩnh cao mà đi i, con ng iế ườngang thiên nhiên. ớ+ Lãng n:ạ Trong gian kh nh ng nh nổ ậvà th ng ngo cái thiên nhiên:ưở ượ ủhùng vĩ, hi tr nh ng cũng tr tình lãngể ữm n.ạ- câu th ti theo miêu hi sinhố ực ng lính gi bao gian kh thi th n:ủ ườ ố“Anh dãi không aạ ướ ữG lên súng mũ quên iụ ờChi chi oai linh thác thétề ầĐêm đêm ng ch trêu ng i”ườ ườ+Hai câu nói hi sinh: “không a”ướ ữr “b quên i” là nói gi nói tránh làm cái biảl gi đi mà thay vào đó là ch bi tráng, hàoụ ấhùng.+ Hai câu sau: dùng bút pháp đi nh ph hòa âmệ ầđ tô cái hoang vu, bí hi ngànể ạTây c:ắ“Chi chi u”, “đêm đêm”ề th gianợ ờhi nguy.ểÂm thanh hoang dã: trêu ng i, thácọ ườg thétầ cùng ch “H ch”ị trong ngườH ch (nghe nh ti ng chân ti ng th đã phácị th ch thâm cùng và tinh th nả ượ ầcan tr ng ng lính.ườ ườ-Hai câu th cu xúc th ng nhơ ươ ớph vào nh làng:ả ả“Nh ôi Tây Ti lên khóiớ ơMai Châu mùa em th xôi”ơ ế+ thán “nh ôi”ớ dào tình th ng, iạ ươ ỗnh Nh “c lên khói”, nh “th xôi” làớ ếnh ng núi ng cũng là ng aớ ươ ươ ủtình quân dân.+ Ch “mùa em” là sáng ngôn ng chộ ỉv nh ng cô thi Mai Châu. pẻ ẹc nghĩa tình quân dân, em, xôi đãủ ếhòa quy vào nhau làm nên nh bâng khuângệ ớđ ng mãi trong lòng ng i. Cũng đó iọ ườ ỏm ch ng ng hành quân đã qua ngệ ườ ườnh tan bi n.ư ế-Ngh thu t: th pháp ng ph n, p; cácủ ươ ậbi pháp tu so sánh, nhân hóa, thán… bútệ ảpháp thi lãng hào hùng…ử ạ3.2. Đo 2: nh đêm liên hoan văn nghạ ệvà thiên nhiên Tây th ng, tr tình.ắ ữa. Đêm liên hoan văn nghệB câu u, nhà th mang cho ng iố ườđ không khí vui đêm liênọ ươ hoan vănngh tình quân dân. Không khí đêm đâyệ ởmang tâm tr trung, lãng yêuấ ạđ i:ờ“Doanh tr ng lên đu c, hoaạ ốKìa em xiêm áo bao giự ờKhèn lên man đi nàng pệ ấNh Viên Chăn xây thạ “Doanh tr i”ạ là đóng quân Tây Ti nơ ếcũng là đang di ra đêm đà tình quânơ ậdân. +T “B ng lên”ừ trong “Doanh tr ng lên iạ ộđu hoa”ố ch ng ng náo nhi đêmỉ ủh i. “B ng”ừ ch ánh sáng đu hoa, aỉ ửtr i, không khí náo nhi t, cũng còn có nghĩa làạ ệti ng khèn, ti ng hát, ti ng nói ng ng nế ườ ộrã. đây, “đu hoa” có nghĩa là khôngỞ ợkhí cúng ni vui, ni nh phúc trongấ ạlòng các chi sĩ .ế2+ “Kìa em” trong câu th th hai “Kìa em xiêmáo bao gi ”ự th hi ng nhiên, ng ngàngể ỡc lính Hà Thành tr cô gái vùngủ ướ ủcao trong trang ph “xiêm áo” ng cùng dángộ ẫv “ẻ p”ấ thi duyên dáng “e p” yấ ấc cô gái vùng cao đang làm say tâm nủ ồnh ng chàng lính tr .ữ ẻTi đó là là ti ng “Khèn man đi u”ệ đã ch cánhắcho tâm nh ng ng línhồ ườTây Ti thăng hoa, nh lùi,ế ẩthêm vào đó là lòng yêu i, yêu mi .ờ ạChính vì th giác t, vế ảđ tan bi n. Thay vào đó là ni quan, yêuề ạđ nâng nh trên con ngờ ướ ườh ng ướ “Viên Chăn xây th ”.ồ ơb. câu sau là khung nh chia tay trênố ản sông Tây th ngề ướ ộhoang ng, tĩnh ng, bu thi câuắ ốlà nh Tây giác mênh mang,ả ảhuy o:ề ảNg đi Châu chi ng yườ ươ ấCó th lau bấ ờCó nh dáng ng trên cớ ườ ộTrôi dòng lũ hoa đong a.ướ ư– Th gian chia tay là bu chi u, không gian chiatay là không gian ng ng khói ng nhộ ươ ưtrong cõi ng. Nh ng ng đây không ph làộ ươ ả“s ng p”,ươ ng che hay ng ph mà là tươ ươ ộkhông gian núi ngừ màng trong ng khói.ơ ươCó ng cho ng ườ “Chi ng y”ề ươ là chi uềs ng trong cái nhìn hoài ni nên o,ươ ảnh nhòa.ạ– ng th pháp ngh thu nhân hóa, Quang Dũngằ ậđã nh nh ng cánh lau qua hai vô cùngả ừtinh đó là “h lau”…ồ giác hoangợ ảv ng, tĩnh ng, giàu ch th sâu ng có chútắ ừgì đó thiêng liêng ph ng ph chút tâm linh ngả ừnúi. “N là nhìn đâu cũng th mênhẻ ấmang lau.ồ “H lau”ồ nh ng cây lau khôngữcòn vô tri vô giác mà có linh n. Ph là nồ ồth nh m, tinh tài hoa và lãng iơ ớc nh nên th y.ả ượ ấ+ Không gian nên th làm cho ng thơ ườ ơxu hi n: Gi hình nh thiên nhiên Tây hi nấ ệlên ng và lãng thì hình nh conầ ng đây hi lên mang kh eườ ỏkho n, khu t, kiên ng: ườ “Có nh dángớng trên c’’ườ Đi ng “có th có nh ”ệ ớluy láy nh kh ch vào lòng ng iế ườ ỗnh da di t, cháy ng khôn nguôi. Dáng ng iớ ườtrên đây có th là hình nh i,ộ ạuy chuy nh ng cô gái Thái, Mèo đang aể ưcác chi sĩ sông. Cũng có th hi là dángế ượ ểhình kiêu dũng các chi sĩ Tây Ti đang chèoủ ếch ng con thuy sông, thác ti vố ượ ượ ềphía tr c.ướCâu th cu du nghê thuâ lâ :ơ “Trôi dòng lũ hoa đong a”. Đó là iướ ốlâ gi cái dô thiên nhiên “Trôi dòngp ủn lũ” cái ma dê th ng “hoa đongướ ươđ a” đã làm cho thiên nhiên hòa cùng xúcư ớc con ng i. láy “đong a” sả ườ ượ ửd ng i. Không ph cánh hoa ng trôi iụ ổd nh trên dòng lũ mà là ướ “đong a” theogió. Dáng hoa hoà dáng ng trên đôấ ơp ườ mô làm nên mô ti thâ lang ma màc ncũng th hào hùng.ậT ng nghê thu t:ổ Đo th tạ ộd th ca kháng chi mà thànhấ công là hài hòa gi khuynh ng thiế ơp ướ ửvà ng lang ma Bên nh đó còn có cácả ạy ngh thu t: Ngh thu nhân hóa cế ứg i. Ngôn ng th c, gi thợ ơmang ch lãng n, hào hoa. Nh ng ngậ ữnh “có nh ”, “có th y” luy láy, kh thêmư ọn nh luy n, i. đã nên tỗ ộđoa th hay và giàu giá tr .n ịTóm i, tám câu th kh hai đã vạ ẽnên khung nh thiên nhiên, con ng mi nả ườ ềTây mĩ th ng, tr tình. Ch tớ ấnh c, ch ho ch ng hoà quy ch tạ ặch nhau trong đo th nên thẽ ếgi cái .T ng nét Quang Dũngớ ủđ i, tinh uy chuy n. Đây làề ểđo th rõ nh tài hoa, lãng nạ ạc Quang Dũng trong ng th bài th .ủ ơ3.3. Đo 3: Hình ng ng lính Tây Ti ượ ườ ếTây Ti đoàn binh không tócế ọQuân xanh màu lá oai hùmữM tr ng ng qua biên gi iắ ớ3Ðêm Hà dáng ki th mơ ơR rác biên ng vi xả ươ ứChi tr ng đi ch ng ti xanhế ườ ờÁo bào thay chi anh tế ấSông Mã lên khúc hànhầ ộGi thiên nhiên kh nghi t, hình nhữ ảng lính hi lên th bi tráng.Quang Dũng đãườ ậdùng nh ng hình nh hi th tô cáiữ ậphi th ng ng lính:ườ ườTây Ti đoàn binh không tócế ọQuân xanh màu lá oai hùmữ- Hai câu th lên biơ ẹtráng. tiên đó là cái bi th ngươ lên tợ ngo hìnhạ aủ ng lính u, ti y, uườ ầtr c, da xanh nh màu lá. Đoàn quân trông th tọ ậkì dị “không tóc”, “quân xanh màu lá”.ọ Đó lànguyên do nh ng tháng ngày hành quân vủ ảvì đói và khát, là nh ng tr rét ácấ ốtính làm tóc ng không c, da héoụ ượ ẻúa nh tàuưlá.+ Bên nh cái bi ta còn th cái hào hùng :th pháp ngh thu pủ gi ngo hình mữ ốy và tâm bên trong đã làm nên khí ch tế ấm nh trong th ng lính. Cách nóiạ ườ “không tóc”ọ là cái ngang tàng ng iể ườlính, nh có nét đùa vui, hóm nh: không nạ ầtóc c. Đi đó cho th ng lính Tây Ti tọ ườ ấl quan, yêu i, coi th ng gian kh .ạ ườ ổ+M khác cái hào hùng còn hi lên quaệcách dùng Hán Vi “Đoàn binh” Ch “đoànbinh” ch không ph là “đoàn quân” đã lênợđ nh th ng hùng dũng.ượ ườ ựK iế ba “d oai hùm” đã lên dángợv oai phong li t, oai chúa lâm. Quaẻ ơđó ta th ng lính Tây Ti nh làmấ ườ ẽch tình hình, làm ch núi ng, ch ng kh củ ắnghi xung quanh, ng gian kh .ệ ổ-Bên nh ch bi hùng, đo th còn đạ ểl lãng nh ng chàng trai Hàạ ữN mang tâm hào hoa:ộ ồM tr ng ng qua biên gi iắ ớĐêm Hà dáng ki th mơ ơ+Hai ch “M tr ng” nhi liên ng:ữ ưở“m tr ng” là to nhìn th ng phía kắ thù chí khí nh th ng ch thù.ớ ẻĐôi “g ng qua biên gi i” ng gi tắ ếgi c, ng công, ng hòa bình.ặ ộ+“M tr ng’ còn là đôi có tình, đôi tắ ắ“m ng thao th nh quê ng Hà iộ ươ ộv dáng “ki th m” bóng hình nh ngề ững gái Hà i, thanh ch, yêu ki u, di mườ ễl nghĩa ta th y, ng lính Tây Ti nệ ườ ếkhông ch bi súng theo ti ng iỉ ươ ọc non sông mà còn hào hoa, gi bao nhiêuủ ữgian kh thi th trái tim rung ng,ổ ộnh nhung Hà i. Có th iớ ờng ta hi ng câu th này mang ng ti tườ ưs quá nhi làm gi đi ch chi u. Nh ngả ưth gian đã ch ng minh ng đó là aờ ủt lòng luôn ng qu c, ng Thấ ướ ướ ủđô.-Hai câu ti theo ng lên líế ẹt ng th i: “Quy cho Qu cưở ốquy sinhế ”R rác biên ng vi xả ươ ứChi tr ng đi ch ng ti xanhế ườ ờ+ Câu th “R rác biên ng vi nơ ươ ễx toàn Hán Vi không khí kính, cáiứ ợbi th ng: “biên ng”, “vi ”ươ ươ là biênơgi xa xôi, heo hút hoang nh.ớ Nhà th nhìnơth ng vào kh li chi tranh, miêu vẳ ềcái ch t, không né tránh hi th c. Nh ng hình nhế ảnh ng chi sĩữ rác ng hoangả ừbiên gi xa xôi đã đi tr lí ng quênớ ướ ưởmình vì qu ng lính Tâyổ ườ Ti n.ếVì th cho nên câu th ti theo nh tế ộl th sông núi:ờ ề“Chi tr ng đi ch ng ti xanh”.ế ườ ờ+ “ch ng ti xanh vang lênố ờkh ng khái, phong tr ng th mangả ờv th “Quy cho qu quy tẻ ếsinh”. “Chi tr ng” là bom kh li là cáiế ườ ệch là nguy nan “Đ xanh” là tu iế ổtr là cu ng non xanh n. Th nh ngẻ ưng lính đây “ch ng ti c” cho mình.ườ Hìnhnh không ch mang ng lính cả ườ ụH mà còn ph ng ph tinh th hi sĩ.ồ ệ- Hai câu th cu i, Quang Dũng nói sơ ựhi sinh bi tráng nh ng ng lính:ủ ườ4Áo bào thay chi anh tế ấSông Mã lên khúc hànhầ ộ+Cách nói “áo bào thay chi u” là cách nói biếtráng hóa, tráng hóa hi sinh ng lính.ệ ườChi chi cói nhàu rách kia đã ng theo su tế ốchi tr ng, là li thân cũng là áo bàoế ườ ấc lòng thành kính nh ng ng con túủ ườ ưc dân “Anh t” là cáchủ ấnói gi m, nói tránh đi cái ch làm câu th bi màả ơkhông y.ụ+Con sông Mã, ch ng nhân ch nứ ạđ ng hành Tây Ti n, cũng nh dòng mồ ảth ng lay ng tr i, đã lên “khúc cươ ộhành” khúc tráng ca bi hùng nét thi “Sôngự ửMã lên khúc hành”. Ti ng là khúcầ ấnh bi tráng, khúc nh thiêng ti ng línhạ ườv an ngh cu cùng.ề ốT ng ngh thu t:ổ Thành công aủđo th nói riêng và bài th nói chung chính làạ ơvi nhà th ng nhi th pháp ngh thu t:ệ ậphép ng ph n, gây ng nh. iươ ượ ốl p, ng ph gi cái ngo hình u, ti uậ ươ ềt tinh th chi nh bên trong;ụ ởs ng nhi Hán Vi thái kính;ử ổbi pháp tu nhân hoá, ngôn ng thi,ệ ửlãng n, hào hùng. Ch th mang nạ ấc trí th ti n.ủ ả3.4. th cờ ướ Cu kháng chi ch ng Pháp đi qua iộ ạnh ng không th phai trong tâm nữ ồdân c. Đó là đi muôn tri mộ ấlòng yêu môi tr ng th thách tinh th nướ ườ ầchi ngoan ng, khu nhân dân ta.ế ườ ủCu kháng chi còn làm sinh bi bao hìnhộ ếnh mà nh là hình nh ng lính.ả ườTây Ti ng đi không cế ườ ướĐ ng lên thăm th chia phôiườ ộAi lên Tây Ti mùa xuân yế ấH ch ng xuôi.ồ Quang Dũng kh ng nh cái chíẳ ữnh kh ph ph ra đi là không tr i). Đóấ ạcũng là chí quy tâm th aế ủm th i.Nh ng gian kh hi sinh cu cộ ộkháng chi là nh ng ni không th quên. Sế ẽkhông bao gi còn có th kì gian kh cờ và cũng hào hung y. Và cũng khó cóấ ấth có bài th Tây Ti th hai.ể ượ ứVI (T U)Ệ ỮĐ 1:ề P. tích đo th bài th Vi cệ ắc T.H u:ủ ữ“Mình mình có nh taề ớM lăm năm thi tha ngườ ồMình mình có nh khôngề ớNhìn cây nh núi nhìn sông nh ngu nớ ồTi ng ai tha thi bên nế ồBâng khuâng trong ,b ch điạ ướÁo chàm bu phân liư ồC tay nhau bi nói gì hôm nay”ầ ế1/ Gi thi khái quátớ :- Hoàn nh sáng tácả bài th Vi c:ệ Sau hi pệđ nh Gi -ne-v kí kêt, mi taị ượ ướhoàn toàn gi phóng. Tháng 10- 1954, các quanả ơTrung ng ng và nhà Vi cươ ướ ắchuy Hà i. Cu chia tay ch uể ưluy n, ng gi nhân dân Vi và nh ngế ững cán kháng chi xuôi đã nênườ ạngu ng cho vi nên bài thồ ơ“ Vi c”.ệ ắ- Đo trích:ạ Đo bài th là đápạ ốgi và ng giã bi gi Vi cữ ườ ắv ng cán kháng chi xuôi.ớ ườ ề th hi rõ nét phong cách ngh thu th Tể ốH u.ữ2/ nh đo thả câu uố Vi ng ườ ởl iạ :- là ng ngào ng ướ ườ ởl i:ạ Mình mình có nh taề ớM lăm năm thi tha ngườ “ạ mình-ta quen thu c, câu thấ ơnghe nh câu ca dao tình yêu (ư Mình mình cóềnh ta chăng Ta ta nh hàm răng mình cớ ườ i) Ng nh “ườ 15 năm y”ấ -kho ng th gian tính cu kh nghĩaả ượ ởB năm 1940 khi kháng chi ch ngắ ốPháp thúc th ng i, th gian Vi bóế ắ5v cách ng Vi là chi nôi Cáchớ ủm ng:ạ“ lăm năm thi tha ngườ Ÿ thi tha ngế ”: baoợtình thân th ng, bao nghĩa tình bó gi aả ươ ữVi Cách ng.ệ Ÿ Câu th mang âm ng ưở Truy Ki uệ ề( Nh ng là rày mai aoữ ướ lăm năm bi tườ ếbao nhiêu tình…)- Câu bát ti theo không gi ng nh ca dao tìnhụ ưyêu a:ữ Mình mình có nh khôngề Nhìn cây nh núi, nhìn sông nh ngu n?ớ láy i: mình mình có nhề âm đi uệg tình day khôn nguôi.ợ nh ”ớ đi trong dòng th :ệ ơtô âm ng ch bài th ni mậ ưở ềl luy nh th ng ...ư ươ nhìn cây nh núiớ nh Vi nhìnsông nh ngu nớ nh ngu nớ câu tình ngu nét tỏ ưt ng, tình dân c.ưở ộ- Hai câu khéo:ỏ câu th gian: lăm năm yườ ấ– th cách ng.ộ câu không gian: nhìn cây nhớnúi, nhìn sông nh ngu nớ nh vùng cáchớ ấm ng chi nôi Cách ng.ạ ạè ti cũng là nh nh nh ngờ ữtình thiêng liêng.ả câu sauố ng ra đi ng cánờ ườ ườb kháng chi xuôiộ Đáp nh ng Vi là ti ng lòng aạ ủng xuôi nh ng ng:ườ Ti ng ai tha thi bên nế ai” phi ch câu th mang âmạ ơh ng ca dao,đ ng th không gian gũi,ưở ầthân th ng ươ Ti ng ai tha thi bên uế cd Nh ng láy “ữ bâng khuâng ”, ch nồ ”g đúng không khí và tâm tr ng bi li.ợ dùng tinh “ừ bâng khuâng ”: iợ ỗni m, xúc bên trong tâm n.ề ch nồ ”: di tâm tr ng, xúc bi lễ ộra bên ngoài thái hành ng.ở Hai dùng cân ng trong câu th cóừ ơti âm đi dìu t, xao xuy n.ể ế- nh ti xúc ng qua hình nh:ả Áo chàm bu phân liư ổC tay nhau bi nói gì hôm nay…ầ Áo chàm bình mà khó phai -ơ ịhình nh hoán dụ con ng Vi cợ ườ ắchân ch t, mà nghĩa tình ch t.ấ Nh câu th bát đây đã có sị ựxáo tr (3/3/2): tay nhau/ bi nói gì/ hôm nay…ầ di th tình cái ng ng ng, lúcễ ốchia tay. tay nhau bi nói gì…:ầ xúc ngộkhông nên i, ngôn ng ng nh đã tr nên tờ ườ ấl c,ự hình nh tayầ tình th mợ ắthi t, yêu th ng, không mu xa ng iế ươ ườđi, .( so sánh: tay xa nầ …/Nguy Khuy n, Th ng nhau tay bànươ ấtay… Chính u…)ữ Bi nói gìế ”: di cái không nh ngễ ưth hi nhi nh tình dào, dângể ượ ạtrào trong xúc ng.ỗ +D ch ng cu dòng nh tố ộn ng ng bi bao xúc ,tình nố ấv ng.ươè nh chia tay luy n, cu cả ộchia tay mang tính ch chính tr tr ng trongớ ạhình th cu chia tay tình đôi.ứ ứ3/ Đánh giá chung :- Đo th tiêu bi cho phong cách th -ạ ữgi ng tâm tình nh ti ng nói “ọ ng tâm, ngồ ồtình, ng chíồ ”- th là ti ng lòng thi tha.ờ ế- Th ch tràn ra trong trái tim ta cu ng đãơ ốth yậ ”(T u) đo th là là ti ng lòng thi tố ếtha nhà th cu i, nghĩa tình sâuủ ớn ng nhân dân.ặ ủIII. bàiế- Đo th th hi ti ng hát th chung ngạ ướv nh ng tình ngu nề ồ kh trong ta ni hào và lòng yêu nơ ếchi nôi cách ng -Vi c.ế ắĐ Phân tích an th sau:ọ ơ6“ Nh gì nh nh ng yêuớ ườTrăng lên núi ng chi ng ngầ ươNh ng khói cùng ngớ ươS khuya ng th ng đi .ớ ườ ươ ềNh ng ng treớ ờNgòi Thia, sông Đáy, su Lê y.ố ầTa đi ta nh nh ng ngàyớ ữMình đây ta đó, ng cay ng bùiắ ọTh ng nhau chia lùiươ ắBát a, chăn sui cùng.”ơ Vi cệ -T u)ố ữDÀN ÝI. bàiở- Th ca tinh th i. Âm vangơ ạc ch th ng ng nh t, nh tủ ườ ấtrên nh ng trang th sông núi nh ng ng tữ ụvào trong hình nh th trong câu ch nhả ạphúc nh ng bút có là in nấ ườ ấngh thu trên nh ng trang th không phai mệ ờtrong tâm trí ng c.Có th nói “ườ Vi cệ ”c aủT là nh ng th nh th .ố ế- Vi cệ là tr ng ca tuy cu cả ườ ộkháng chi vĩ dân ch ng th dânế ựPháp. Bài th đi vào lòng ng ng gi ng đi uơ ườ ệtr tình nh ca dao, th hi sâu ni aữ ủnh ng ng con “ữ ườ th đô kháng chi nủ baoớl luy nh th ng. nh lênư ươ ượ ấth ng:ậ Nh gì nh nh ng yêuớ ườ….. Th ng nhau chia lùiươ Bát a, chăn sui cùng.”ơ ắII. Thân bài1/ Gi thi khái quátớ :- Hoàn nh sáng tác: 10-1954, ng và Chính phả ủt th đô gió ngànủ tr Hà sau nở ơba ngàn ngày kháng chi n. Nhân ki ch sế ửnày, đã sáng tác bài th “ố Vi cệ ”. Bài thơlà ng cu kháng chi ch ng Phápả ốgian kh mà hào hùng dân ng th kh ngổ ẳđ nh nghĩa tình sâu ng ng bào Vi iị ốv Cách ng. Vì th ,ớ Vi cệ là tình ca,ừ ảv là khúc tráng ca dân c.ừ ộ- Đo th trên là nh ng th tìnhạ ảca Vi cệ ”. Ti ch xúc toàn bài,ế ản nh đây đã th hi sâu và ngỗ tình ng cán kháng chi iả ườ ớđ và ng Vi c. ườ ắ2/ Phân tích :- Bao trùm đo là nh mênh mang, da di t:ả đi ng nh gìớ nh ngớ nh sao…ớnh ng iớ ườ đi trùng so sánh: nh gì nh nh ng yêuớ ườ cách di tr tình, nh sâu nhễ ớVi nh nh trong tình yêu: th ng tr c,ệ ườ ựsâu c, mãnh li t.ắ ệ- nh th hi nhi ng c:ỗ ượ hi cùng đi th gian: ướ trăng lên –n ng chi khuyaắ tr ra các không gian: khói cùngảs ng ng tre ngòiươ ờThia sông Đáy su Lê…ố+ Nh ngớ ”: ng dùng tinh ngừ :cách đi cách không sót …ể tranh Vi hi ra qua hoài ni mứ ệkhi thì màng, khi rõ nét ngơ ườnét, màu c, ánh sáng. nh là nét nh ,ắ ớnét th ng con ng Vi c.ươ ườ ắ- Sâu ng nh là nh nghĩa tình ngặ ồbào Vi c:ệ “ạ mình-ta đan xen tế ừch trí “ỉ đây-đó bó, vai sát cánh bên nhau…ợ ề+ Thành ng “ữ ng cay ng bùiắ khái quátnh ng gian kh nh nh ngữ ồcam ng kh …ộ ổ+ nh ng hình nh: “ữ chia lùiủ ”, bátc aơ ”, chăn sui cùngắ là nh ng chi ti tữ ếchân th ng kháng chi hóa thành thơg nghĩa tình sâu ng nh ng con ng trongợ ườkháng chi n.ế Đo th là khúc hát nghĩa tình ng iạ ườkháng chi chi khu Vi c, kh iế ng nghĩa tình ng bào, lý ườ ngốn nh ngu n”.ướ ồ3/ Đánh giá chung :- tranh Vi hi lên qua nh chứ ủth tr tình; trong hoài ni có ba ng th ngể ốnh và hòa nh vào nhau: nh thiên nhiên,ấ ớnúi ng Vi nh con ng i, cu ngừ ườ ố7Vi nh ng ni cu kháng chi nở ếgian kh mà chan ch nghĩa tình.ổ ứ- gi ng th tâm tình, ng ngào, tha thi t, đi tọ ừ“ nh ”ớ cùng cách ng nh câu th bát oắ ạnên nét nh th th th m, nh ng hình nhạ ảchân th c, bình mà giàu =>ự ảChuy nghĩa tình cách ng, chuy kháng chi nệ ếđ ng ng ti ng nói tình yêu.ế ườ ủ- an th tiêu bi cho phong cách th :ọ ữtr tình chính tr gi ng đi tâm tình, ng ngàoữ ọvà đà tính dân c.ậ ộIII. bàiế-“ Ngh thu là lĩnh cái đáoệ ”. Đo nạth nói riêng và bài th Vi cệ nói chung kh ngẳđ nh phong cách th đáo, góp ph làmị ầphong phú ng th ca th kháng chi n.ươ ế- Đo th th hi nh ng tình thiêng liêngạ ảc th th đáng hào dân c, kh iủ ơd trong chúng và ni tin yêu tha thi iậ ốv con ng và quê ng Vi ườ ươ Quêh ng Cách ng ng nên ng hòa”ươ ộPhân tích tranh bình trong bài th “Vi tứ ệB c” uắ ữI/M bàiở– Vi là trong nh ng bài th hay nh tệ ấc u. th nh khúc hát ân tình tha thi tủ ếvề Vi c, quê ng cách ng Vi Namệ ươ ệtrong th kỳ kháng chi ch ng Pháp.ờ ố– đó, bên nh cách nh ng tranh hùng tráng,Ở ứđ ch thi cu ng th ng gũi,ậ ườ ầthân thi bao thiên nhiên vô cùngế ượ ởt p:ươ ẹTa mình có nh taề ớTa vê, ta nh nh ng hoa cùng ng i.ớ ườR ng xanh hoa chu iừ ươĐèo cao ng ánh dao gài th ng.ắ ưNgày xuân tr ng ngơ ừNh ng đan nón chu ng giangớ ườ ợVe kêu ng phách vàngừ ổNh cô em gái hái măng mìnhớ ộR ng thu trăng hoà bìnhừ ọNh ai ti ng hát ân tình thu chung.ớ ỷII/Thân bài:* Nh xét chung:ậ Đây là tranh ng ngôn nghứ ượ ệthu toàn bích, có hoà quy gi nh vàậ ảng i, gi cu th lòng nhàườ ủth cách ng.ơ ạM câu th trên trong tr ng đo 62ườ ườ ồcâu th di tâm tình ng cán aơ ườ ửr Vi c, mình đã 15 năm bó baoờ ớtình máu th t.ả ị1/Hai câu :ầĐo th ng câu i:ạ ỏTa mình có nh taề ớNh ng th ra, ch mà i, thêmư ạcái gi bày lòng mình:ớ ủTa ta nh nh ng hoa cùng ng i.ề ườCâu th có nh đi êm ái nh nh ng đi oơ ạvà các thanh ng (6/8) nh ru, câu hátằ ộkhông ch di tâm tr ng tha thi nhân tỉ ậtr tình. Đây còn là ng ca thiên nhiên vàữ ềcon ng Vi c. Trong ngôn ng Vi t, hoa cònườ ệcó nghĩa bi tr ng thiên nhiên, nh ng gìể ữt p. hoa bên nh ng là tôn vinhươ ườ ựv thiên nhiên và con ng Vi c.ề ườ ắV i, hoa và ng hoà quy n, bó nhau.ả ườ ớNói thiên nhiên không th nói con ng vàớ ường i, nh ng con ng đã trong tượ ườ ộthiên nhiên p, gũi.ẹ ầ2/ Tám câu th sau:ơ– Nh xét:ậB câu th bát còn là tranh liênố ứhoàn con ng và thiên nhiên Vi c. Nhi uề ườ ềng đây là bình (xuân, thu, đông).ườ ạNhà th th ngh thu ho truy aơ ủdân trong khi miêu thiên nhiên. câuộ ộth kh ho tranh th nh ng cũng cóơ ưth ghép thành liên hoàn:ể ộ– tranh th nh t:ứ ấR ng xanh hoa chu iừ ươĐèo cao ng ánh dao gài th ngắ ưCâu th ra không gian ng n. Trên cáiơ ớn xanh ngàn ng, lên hình nhề ảnh ng bông hoa chu i. Ngh thu đi mữ ươ ểxuy trong th non xanh chân tr –ế ờcành lê tr ng đi vài bông hoa; Nguy Du )ắ ễt ra hi u. Gi ngàn xanh núiỏ ủ8r ng Vi c, màu hoa chu ng lênừ ợs áp, có lan to Vì th thiên nhiên hùngự ếvĩ không xa trái i, gũi, thân thi iấ ớcon ng i:ườĐèo cao ng ánh dao gài th ngắ ưCũng là cách đi xuy nh ng hình nh đi iể ổrõ nh. a, cách đi xuy cơ ộđáo: càng ch đi nh nh thì càng nọ ớh n. Vì th câu th có nh nháy (n ng ánh)ơ ắc hình nh và nh tĩnh ng, th chíủ ật ch ch, ng có ng, chuy ng.ị ộTh ca là nghê thu th gian. nh ngơ ữngh sĩ tài hoa đó, vi ng nên nh ng pệ ớth gian ch ng và không gian không ng,ờ ộb bi mà ngang ng nh tái sinh aấ ủnh ng ngôn ng xanh hoa chu i,ữ ươĐèo cao ng ánh dao gài th ng là câu thắ ơnh th .ư ế– tranh th haiứ ứNgày xuân tr ng ngơ ừNh ng đan nón chu ng giangớ ườ ợKhác tranh th nh t, tranh th th hai mứ ởđ có nh th gian (Ngày xuân). Nh ngầ ưt thân th gian cũng đã ra không gian:ự ởNgày xuân tr ng ngở ừCách đi âm (m /n tr ng/r ng) cùng hìnhệ ớnh hoa (màu tr ng) ra không gianả ộv ng n, có ràng, náo aừ ủthiên nhiên. tranh th th nh t, nghế ệthu miêu tác gi đi xuy t, tìm hìnhậ ếnh i, màu sáng (hoa ng ánh) di nả ễt chuy ng nh thì đây, nhà thả ơl ng cái nhìn vào bao quát đi trùng đạ ướ ểtìm cái (ti n) aạ thiên nhiên.Trên cái không gian ng và náo y,ề ấnhà th ng nhìn ho nh có tơ ướ ỉm :ỉ…Ng đan nón chu ng giang.ườ ợNhi ng nói câu th ca ng “dáng đi nề ườ ầm n, tr ng và tài hoa” trong “công vi th mẫ ầl ng” ng Vi (1). Có ng nói “d iặ ườ ườ ướánh sáng ng mùa xuân, hình nh co gáiủ ảVi hi lên thanh nh, dàng” (2). Câuệ ịth có hình nh y. Con ng Vi trong hoàiơ ườ ắni là nh th Nh ng đó là hìnhệ nh th c. Trong chu hoài ni tác gi hìnhả ảnh kia ch là đi nh Câu th lênả ợcách m, cách nhìn tác gi là th c. Đóả ựlà hình nh tr ng sinh ho th ng ườ ởVi c. nhi ng i, nó có th nh nh t,ệ ườ ặkhông đáng nh nhà th ân tình nh Tớ ốH u, đó là hình nh kh ghi trong tâm kh m.ữ ả– tranh th baứ ứVe kêu ng phách vàngừ ổNh cô em gái hái măng mình.ớ ộCâu th ng âm thanh ve kêu ), nh ngơ ưcũng là cách nh ng th gian (mùa hè). Dòngị ờth có âm thanh ràng, có màu cơ ặtr ng ng Vi c. Âm thanh và màu yư ất nên nh ng ng thiên nhiên. nóiạ ếthiên nhiên cũng có ng riêng nó thi đâyờ ủqu th là ngày nh t. Vì y, trongả ậ“ngày i” hình nh cô em gái hái măng tộ ộmình không loi mà góp ph nên tranhẻ ứth hoàn ch nh:ơ ỉVe kêu ng phách vàngừ ổNh cô em gái hái măng mình.ớ ộNh đã nói, hoa và ng Vi trong th Tư ườ ốH hoà qu ên, cùng tôn vinh nhau. Trong hoàiữ ẫni này, tác gi dùng bút mình caệ ểng i, tôn vinh hài hoà đó. Và chính hài hoà đóợ ựđã nên ch th Vì th không nên suy di n,ạ ễgiàu ch ng tr ng nh ng nét sinh ho t, laoấ ượ ạđ ng cu ng th c.ộ ự– tranh th tứ ưR ng thu trăng hoà bìnhừ ọNh ai ti ng hát ân tình thu chung.ớ ỷCâu th có ki ng nh khôngơ ảgian th gian (r ng thu). đây, ta chú cácẫ ếki nh nh ng câu th trên:ể ơR ng xanh => không gianừNgày xuân => th gianờVe kêu => âm thanh th gian )ờng câu th và cách nh trên là tỨ ộmùa thiên nhiên (mùa đông, mùa xuân, mùaủh ). Câu th này cũng là tranh mùa aạ ủthiên nhiên (mùa thu). Nh ng có vì đó là cư ứtranh cu bình và là ti ng hát cu aố ủm tr ng đo hoài ni nên hình nh th yộ ườ ả9đ tr nên ng tr ng, âm ng cũng bao quátề ượ ưởh n:ơR ng thu trăng hoà bìnhừ ọNh ai ti ng hát ân tình thu chung.ớ ỷR ng thu Vi trong th mênh môngừ ữnh ng không nh o. “Trăng hoà bình” aư ừmang nghĩa ánh trăng cu ân tình y, iủ ạv mang nghĩa cu ng có soi ápừ ấc ni tin, do. Và, trong cu ng áp y,ủ ấcó bi bao nhiêu nghĩa tình sâu ng.ế ặTh là khúc hát do, ân tìnhơ ủcách ng. thân cu ân tình y, iạ ớnhà th luôn là bài ca sâu ng. Vì th nhà thơ ơkhông ch m, nghĩ cu mà ti ng caỉ ếng i. Ti ng hát ân tình thu chung trong bài thợ ơVi là ti ng hát nh th .ệ ế– Đánh giá:B bình ng th nh và ng Vi cộ ườ ắđ ánh sáng hoài ni da di t.ượ ướ ếThông th ng, ngu ta ch nh nh ng gì mang nườ ất ng nh quá kh và th gian càng lùi xa thìượ ờn ng càng tr nên p, huy n.ấ ượ ươ ơHàng lo đi nh trong kh thạ ơnh là dài lòng hoài ni không t.ư ứIII/ bàiế– Vi là bài th hay u. đó, nhàệ Ởth th hi tài hoa mình trên nhi uơ ềph ng di ngh thu sáng thi ca. tàiươ ựhoa đi tâm yấ ượ ầtình nghĩa nhà th .ủ ơ– Đo th trên là trong nh ng đo th hayạ ơnh bài th Vi tinh nghấ ệthu th ca giàu tính dân c, mang tínhậ ừhi trong đi tâm say m.ệ ắPhân tích đo th sau trong bài Vi (10-ạ ắ1945) u: ữNh ng ng Vi ta ườ ủĐêm đêm nh là rung ấQuân đi đi đi trùng trùng ệÁnh sao súng cùng mũ nan ạDân công đu ng đoàn ừB chân nát đá muôn tàn bay ướ ửNghìn đêm thăm th ng ươ ầĐèn pha sáng nh ngày mai lên.ậ ưBài làm Bài th Vi là trong nh ng nh cao aơ ủth và th ca kháng chi ch ng Pháp,ơ ốthông qua cu đáp có tính ch ng ngộ ưở ược ng đi luy ngủ ườ ươth ng nh Bài th không ch ng ca nh ng tìnhươ ữc đi hình con ng kháng chi mà cònả ườ ếlàm tái hi cách chân th và sinh ngệ ộb tranh “Vi ra tr n” hùng vĩ qua nh ngứ ữv th hào hùng:ầ ầNh ng ng Vi ta ườ ủĐêm đêm nh là rung ấQuân đi đi đi trùng trùng ệÁnh sao súng cùng mũ nan ạDân công đu ng đoàn ừB chăn nát đá, muôn tàn bay ướ ửNghìn đèm thăm th ng ươ ầĐèn pha sáng nh ngày mai lên.ậ ưNgay câu th tiên đo th tác giở ảđã nêu lên cái nhìn khái quát chung cu khángộchi ta là cu chi tranh gi phóngế ảdân c. Đây là cu chi tranh sáng ng iộ ờchính nghĩa tr lòng dân. Cho nên cợ ựl ng ta ngày càng tr ng thành nhượ ưở ạkhông ng ng. quân trên 30 ng iừ ướ ườxu phát cây đa Tân Trào hôm nào, chiấ ướ ựhuy ng chí Võ Nguyên Giáp, hôm nay chúngủ ồta đã có quân hùng nh liên ti háiộ ặđ nh ng chi công chói i: Thu Đông, Sôngượ ọLô, Biên Gi i… Gi đây, chúng ta đang chu bớ ịt ng ph công ng chi ch ch .ổ ửChúng ta hoàn toàn làm ch chi tr ng Vi củ ườ ắc th c. Cho nên đoàn quân ra tr hômả ậnay xu phát ng ng Vi nhấ ườ ưnh ng ng kìm nh bao vây quân gi đang coữ ặc nh ng đi cu cùng:ụ ốNh ng ng Vi ta ườ ủĐêm đêm nh là rungầ ấ"Nh ng ng" ch không ph "m ng" vàữ ườ ườVi là “c ta". Câu th bình mà ch ch aệ ứbi bao ni hào quang nh ra tr và khíế ậth ta trên chi th ng.ế ắCâu th th hai ra nh khác, đó làơ ảngày kháng chi ch ng Pháp, máy bay ch chế ủy ho ng ban ngày. Do đó ta ph hành quânế ảđêm "x là ng núi là đêm” (T u). Trên cácư ữ10