Đề thi học sinh giỏi môn Toán lớp 9 Phòng GD&ĐT Phú Lộc, Thừa Thiên Huế năm học 2016 - 2017

Doc24.vnPHÒNG GD&ĐT TĨNH GIA ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI NĂM HỌC 2016 2017MÔN: ĐỊA LÝ LỚP 9Thời gian làm bài: 150 phútCâu (2.0 điểm)a. Trình bày sự chuyển động của Trái Đất quanh mặt trời và các hệ quả.b. Vào hai ngày xuân phân và thu phân những địa phương nào trên Trái Đất có ngày và đêmbằng nhau? Tại sao?Câu (2.0 điểm). Cho bảng số liệu: Tỷ lệ dân số theo nhóm tuổi và giới tính của ViệtNam (%)Nhóm tuổi Năm 1979 Năm 1989 Năm 1999Nam Nữ Nam Nữ Nam Nữ0 14 21,8 20,7 20,1 18,9 17,4 16,115 59 23,8 26,6 25,6 28,2 28,4 30,060 trở lên 2,9 4,2 3,0 4,2 3,4 4,7Tổng số 48,5 51,5 48,7 51,3 49,2 50,8Từ bảng số liệu trên hãy:a. Nhận xét và giải thích về sự thay đổi cơ cấu theo nhóm tuổi. Sự thay đổi cơ cẩu theo độtuổi có ảnh hưởng gì đến việc phát triển kinh tế xã hội nước ta?b. Nhận xét về cơ cấu giới tính và sự thay đổi cơ cấu giới tính nước ta.Câu (2.0 điểm)Sách giáo khoa Địa lí có viết: “Khí hậu nước ta thay đổi theo mùa và theo vùng (từ thấplên cao, từ Bắc vào Nam và từ Đông sang Tây) rất rõ rệt”.a. Em hãy cho biết những nhân tố ảnh hưởng đến sự phân hóa của khí hậu nước ta.b. Những nhân tố đó ảnh hưởng đến khí hậu của Thanh Hóa như thế nào?Câu .5 điểm ). Thủy sản là ngành ngày càng có vai trò quan trọng trong nền kinh tếnước ta. Dựa vào Atlát Địa lý Việt Nam và kiến thức đã học em hãy: a. Trình bày tình hình phát triển, phân bố của ngành thủy sản.b. Giải thích tại sao hoạt động thủy sản nước ta trong những năm gần đây lại trở nên sôi động?c. Việc khai thác và chế biến thủy sản Thanh Hóa hiện nay như thế nào?Câu (2 .0 điểm) Dựa vào Atlát Địa lý Việt Nam và kiến thức đã học em hãy cho biết:Trong các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp nước ta thì nhânDoc24.vntố nào được coi là yếu tố quyết định để tạo nên những thành tựu to lớn trong nông nghiệphiện nay? Hãy phân tích ảnh hưởng của nhân tố đó. Câu (6 .0 điểm). Cho bảng số liệu sau:Diện tích cây công nghiệp nước ta giai đoạn 1990 2010 (Đơn vị: nghìn ha)Năm 1990 1995 2000 2007 2010Cây công nghiệp hàng năm 542,0 716,7 778,1 864,0 797,6Cây công nghiệp lâu năm 657,3 902,3 1.451,3 1.821,0 2.010,5Tổng số 1.199,3 1.619,0 2.229,4 2.685,0 2.808,11. Vẽ biểu đồ thích hợp nhất thể hiện tình hình phát triển diện tích cây công nghiệp củanước ta giai đoạn 1990 2010.2. Nhận xét về tình hình phát triển diện tích cây công nghiệp của nước ta giai đoạn 1990 -2010 và giải thích vì sao diện tích cây công nghiệp lâu năm liên tục tăng?---------Hết---------(Học sinh được sử dụng Atlat địa lí Việt Nam xuất bản từ 2009 trở lại đây)ĐÁP ÁN ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI MÔN ĐỊA LÝ LỚP 9Câu Nội dung iểmDoc24.vnCâu a. Trình bày:- Trái Đất tự quay quanh một trục tưởng tượng nối liền hai cực nghiêng66 033 với mặt phẳng quỹ đạo.- Thời gian tự quay quanh trục hết một vòng là 24 giờ, hướng quay từTây sang Đông.* Hệ quả:- Khắp nơi trên Trái Đất lần lượt có ngày, đêm.- Các vật chuyển động trên bề mặt Trái Đất đều bị lệch hướng: ếu nhìnxuôi theo chiều chuyển động, nửa cầu Bắc vật chuyển động sẽ bị lệchvề bên phải, nửa cầu Nam vật chuyển động sẽ bị lệch về bên trái.b. Khi Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời lại sinh ra hai thời kì nóngvà lạnh luân phiên nhau hai nửa cầu Bắc và Nam trong một năm vì:- Do trục Trái Đất nghiêng và không đổi hướng trong khi di chuyển trênquỹ đạo nên Trái Đất có lúc ngả nửa cầu Bắc, có lúc ngả nửa cầu Namvề phía Mặt Trời. Nửa cầu nào ngả về phía Mặt Trời, thì có góc chiếu lớn, nhận nhiềuánh sáng và nhiệt. Lúc ấy là mùa nóng của nửa cầu đó. Nửa cầu nàochếch xa Mặt Trời, thì có góc chiếu nhỏ, nhận ít ánh sáng và nhiệt. Lúcấy là mùa lạnh của nửa cầu đó. 0.50.250.250.50.250.251.00.50.5Câu a. Chứng minh sự phân bố dân cư nước ta không đồng đều và chưa hợp lý- Phân bố không đồng đều giữa đồng bằng và miền núi, cao nguyên:+ Đồng bằng, ven biển chỉ chiếm diện tích nhưng tập trung tới 75%dân số nên mật độ dân số cao /c).+ Miền núi và cao nguyên chiếm tới diện tích nhưng chỉ chiếm 25%dân số nên mật độ dân số rất thấp (d/c)- Phân bố không đồng đều giữa các đồng bằng (d/c)- Ngay trong nội bộ các vùng dân cư phân bố không đều (d/c)- Phần lớn người dân sinh sống nông thôn (73,1% dân số), thành thịchỉ chiếm 26,9%. 2.00.250.250.250 250 250.25Doc24.vn+ Sự phân bố dân cư như trên là chưa hợp lý vì nó đã gây khó khăn choviệc sử dụng có hiệu quả nguồn tài nguyên và sức lao động của mỗivùng.b/ Thực trạng nguồn lao động nước ta:- Số lượng: Có nguồn lao động dồi dào. Mỗi năm tăng thêm hơn triệulao động mới.- Chất lượng lao động: Lao động cần cù, chịu khó, có kinh nghiệm trongnông lâm ngư nghiệp, thủ công nghiệp, tiếp thu nhanh khoa học kỹthuật,..- Trình độ lao động thấp, qua đào tạo chỉ chiếm 21,2%, lao động còn hạnchế về thể lực, trình độ chuyên môn, thiếu tác phong công nghiệp, tính kỷluật ...- Phân bố: Lao động phân bố không đều chủ yếu nông thôn 75,8%,lao động có chuyên môn kĩ thuật tập trung chủ yếu đồng bằng, cácthành phố Việc sử dụng lao động:- Số lượng lao động trong các ngành kinh tế ngày càng tăng (Dẫnchứng)- Cơ cấu sử dụng lao động trong các ngành có sự thay đổi theo hướngtích cực (Dẫn chứng)- Lao động theo thành phần kinh tế thay đổi từ khu vực nhà nước sangthành phần kinh tế khác (Dẫn chứng) 0.51.00 250.250.250.251.00 250 50 25Câu 1. Nh ững nhân tố ảnh hưởng đến khí hậu nước ta:* Vị trí địa lý và hình dạng lãnh thổ- Nước ta nằm hoàn toàn trong vành đai khí hậu nhiệt đới của nửa cầuBắc nên nhận được lượng bức xạ mặt trời lớn, mọi địa phương trong cảnước đều có hai lần mặt trời qua thiên đỉnh trong năm.- Lãnh thổ trải dài trên 15 vĩ tuyến nên khí hậu có sự khác biệt từ Bắcvào Nam. 5Doc24.vn* Địa hình.- Nước ta có diện tích là đồi núi trong đó 85% diên tích địa hình thấpdưới 100m, 14% siện tích núi trung bình,1% diện tích núi cao. Do đókhí hậu chịu sự chi phối của địa hình,thể hiện các đặc điểm sau:+ Khí hậu phân hóa theo đai cao (kh hậu nhiệt đới, cận nhiệt đới, khnúi cao)+ khí hậu phân hóa theo hướng sườn (Sườn đón gió mưa nhiều ,sườnkhuất gió mưa ít)* Nằm trong khu vực hoạt động của gió mùa: Có hai loại gió mùa hoạtđộng luân phiên nước ta:+ Gió mùa Đông: ió mùa đông bắc hoạt động từ vĩ tuyến 16 trở raBắc.Gió Tín phong đông bắc phía Nam.+ Gió mùa Hạ: Gồm gí mùa tây nam phía nam và gió đông nam ởphía Bắc.* Sự tranh chấp luân phiên của các khối khí theo mùa tạo nên tính phânmùa của khí hậu2. Nh ững nhân tố ảnh hưởng đến khí hậu Thanh Hóa:* Vị trí: Nằm phía Bắc vùng Bắc Trung Bộ chịu ảnh hưởng trực tiếpcủa gió mùa Đông Bắc.* Địa hình: Núi gò đồi phía Tây, đồng bằng phía Đông- Khí hậu phân hóa theo đai cao- Khí hậu phân hóa theo hướng sườn.* Nằm trong khu vực hoạt động của gió mùa:- Mùa đông: gió Đông Bắc lạnh khô- Mùa hè: ió Tây Nam nóng và ẩm 50 50 250 250 50 5Câu a. Trình bày và giải thích sự phân bố của ngành công nghiệp điện lực:- CN điện nước ta bao gồm nhiệt điện và thuỷ điện.- Nhiệt Điện: hủ yếu phân bố TDMNBB (Phả Lại, Uông Bí,...);Đông Nam Bộ (Phú Mỹ, Thủ Đức,...) là các vùng giàu tài nguyên 2.00.250 5Doc24.vnkhoáng sản (than, dầu khí) Ngoài ra còn phân bố một số khu vực khác (Ninh Bình, Trà Nóc,...)là những nơi có nhu cầu lớn về điện.- Thuỷ điện: hân bố những vùng với các hệ thống sông có tiềm năngthuỷ điện lớn: Trung du miền núi Bắc Bộ (dc)+ Đông Nam Bộ (dc)+ Tây Nguyên (dc) Bắc Trung Bộ và Duyên hải Nam Trung Bộ (dc)- Như vậy có mối quan hệ chặt chẽ giữa sự phân bố các cơ sở sản xuấtđiện năng với các cơ sở khai thác nhiên liệu (than, dầu) hoặc các cơ sởcó nhu cầu tiêu thụ điện.b. Hai ngành công nghiệp trọng điểm quan trọng nhất của tỉnh ThanhHóa cùng với các sản phẩm chủ yếu:- Công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng: măng, gạch nung, ngói, đáxẻ, đá ốp lát, gạch lát hoa, tấm lợp, cát, sỏi.- Công nghiệp chế biến lương thực, thực phẩm: ường kết tinh, bánhkẹo, nước mắm, rươu bia nước ngọt, hải sản đông lạnh, súc sản đônglạnh... 250 50.51.00.50.5Câu a. Nhận xét:- Lúa được trồng trên khắp nước ta.- Các vùng trồng lúa chủ yếu phân bố vùng đồng bằng: vùng đồngbằng sông Cửu Long là cùng trồng lúa lớn nhất, kế đó là đồng bằngsông Hồng, đồng bằng Thanh Nghệ Tĩnh.- Trung du miền núi phía Bắc, Tây Nguyên có các cánh đồng lúa giữanúi với diện tích nhỏ hơn.b. Giải thích: Lúa được trồng chủ yếu các vùng đồng bằng là do cónhiều thuận lợi:- Đất phù sa màu mỡ với diện tích lớn, địa hình bằng phẳng, nguồn 1.00.250.50.251.00.5Doc24.vnnước dồi dào, thích hợp cho canh tác lúa.- Nguồn nhân lực đông, cơ sở vật chất kĩ thuật trong nông nghiệp pháttriển, nhất là mạng lưới thủy lợi. 0.5Câu 1. Vẽ biểu đồ thích hợp nhất:- Vẽ biểu đồ cột chồng giá trị tuyệt đối.- Yêu cầu: úng dạng biểu đồ, chính xác, có tên biểu đồ, đơn vị, chúgiải, số liệu ghi trên biểu đồ.- Lưu ý:+ Vẽ biểu đồ khác: không cho điểm.+ Nếu thiếu trong các yêu cầu trên thì trừ 0,25 điểm/yêu cầu.2. Nhận xét và giải thích nguyên nhân của sự tăng trưởng đó.* Nhận xét: Trong giai đoạn 1990 2010, tổng diện tích cây côngnghiệp, cây công nghiệp lâu năm và cây công nghiệp hàng năm đềutăng. Trong đó:- Tổng diện tích cây công nghiệp tăng nhanh từ 1.199,3 nghìn ha lên2.808,1 nghìn ha, trong vòng 20 năm tăng thêm 1.608,8 nghìn ha, tănggấp 2,34 lần. Diện tích cây công nghiệp lâu năm tăng rất nhanh từ 657,3 nghìn halên 2.010,5 nghìn ha, trong vòng 20 năm tăng thêm 1.353,2 nghìn ha,tăng gấp 3,1 lần.+ Diện tích cây công nghiệp hàng năm tăng chậm từ 542,0 nghìn ha lên797,6 nghìn ha, trong vòng 20 năm tăng thêm 255,6 nghìn ha, tăng gấp1,5 lần. 02 00 250 250 25Doc24.vn- Cơ cấu diện tích cây công nghiệp có sự thay đổi:+ Cây công nghiệp lâu năm chiếm ưu thế và đang có xu hướng tăng dầntỉ trọng từ 54,8 lên 71,6%.+ Cây công nghiệp hàng năm giảm dần tỉ trọng từ 45,2% xuống 28,4%.* Diện tích cây công nghiệp lâu năm tăng là do:- Nước ta có điều kiện tự nhiên (đất khí hậu...) thuận lợi cho sản xuấtcây công nghiệp.- Thị trường mở rộng, nhất là thị trường xuất khẩu.- Chính sách phát triển cây công nghiệp của nhà nước.- Các điều kiện khác: ông nghiệp chế biến, lao động, cơ sở vật chất... 250 250 50 250 250 250 250 25Trên đây chỉ là phần trích dẫn 10 trang đầu của tài liệu và có thế hiển thị lỗi font, bạn muốn xem đầyđủ tài liệu gốc thì ấn vào nút Tải về phía dưới.