Đề khảo sát chất lượng HSG Văn 9 huyện Nghĩa Hưng năm 2020-2021

PHÒNG GD&ĐT HUYỆN NGHĨA HƯNG HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KSCL HỌC SINH LỚP 9 NĂM HỌC: 2020 – 2021 MÔN: NGỮ VĂN Tổng điểm cho cả bài thi 10 điểm Yêu cầu nội dung, hình thức và phân bố điểm thành phần như sau: PHẦN I: TIẾNG VIỆT (2,0 điểm) - Yêu cầu: Học sinh viết lại chữ cái đầu câu trả lời đúng (trong các câu trả lời sau mỗi câu hỏi). Mỗi câu đúng được 0,25 điểm, trả lời sai hoặc thừa thì không cho điểm. - Đáp án: Câu Đáp án 1 C 2 C 3 A 4 C 5 B 6 D 7 A 8 D PHẦN II: ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN (2,0 điểm) Câu 1 2 3 4 Yêu cầu về nội dung * Học sinh trả lời được: Phương thức biểu đạt chính của văn bản là: Ngị luận * Học sinh trả lời được: - Sức mạnh đó dẫn dắt bạn trong suốt cuộc đời, đánh giá về sự thành đạt của bạn. Sức mạnh đó giúp bạn kiên định trước những khó khăn thử thách... - Đam mê tạo ra sự khác biệt giữa bạn với những người xung quanh... - Nếu mình tự bằng lòng với thành quả trước mắt mà điều đó không xuất phát từ lòng đam mê thì một lúc nào đó, con người sẽ gặp sự trống rỗng, mất phương hướng. - Khuyên con người không ngừng theo đuổi đam mê, khát vọng của mình... - Sống phải có khát vọng, hoài bão... - Hãy hướng tới những đam mê tốt đẹp để cuộc sống có ý nghĩa - Đừng mải mê chạy theo những lợi ích trước mắt mà bỏ qua đam mê của mình, một lúc nào đó bạn sẽ thấy cuộc sống của mình không có ý nghĩa... Điểm 0,25 đ 0,5 đ 0,5 đ 0,75 đ PHẦN III: TẬP LÀM VĂN (6,0 điểm) Câu Yêu cầu về nội dung a) Về hình thức: (0,25đ) - Đảm bảo cấu trúc của một đoạn văn. Mở đoạn giới thiệu được 1 Điểm vấn đề, Thân đoạn triển khai được vấn đề, Kết đoạn khái quát được vấn đề. 0,25 đ b) Về nội dung: (1,75đ) Câu 1 (2,0 đ) Học sinh triển khai đoạn văn theo nhiều cách khác nhau, song cần đáp ứng được các ý cơ bản sau: - Giải thích: + Đam mê là sự yêu thích đến tột cùng một lĩnh vực nào đó trong cuộc sống, khiến con người dốc toàn toàn tâm, toàn ý để theo đuổi, thực hiện... + Thành công là gặt hái được những thành quả tốt đẹp như mong muốn. 0,5 đ -> Như vậy, đam mê có vai trò quan trọng trong thành công của mỗi người. - Bàn luận lợi ích của đam mê và mối quan hệ giữa đam mê với thành công: + Đam mê giúp con người định hướng rõ tương lai của mình khiến thành công đến nhanh hơn... + Đam mê là yếu tố quan trọng thúc đẩy con người phát huy hết khả năng tiềm tàng, không ngừng hoàn thiện bản thân. Đam mê giúp con người vượt qua khó khăn trong cuộc sống để thực hiện ước mơ. 1,0 đ + Đam mê và thành công có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Nếu không có đam mê thì không có thành công... + Nếu không có đam mê, con người sẽ không có mục đích, lí tưởng, không có ý chí... - Bài học: Cần phân biệt giữa đam mê và sự theo đuổi mù quáng, vô ích. Là học sinh cần phải xây dựng cho mình niềm đam mê như: đọc sách, tìm hiểu tri thức... * Yêu cầu chung: - Đảm bảo yêu cầu một bài văn nghị luận văn học: có kết cấu 3 phần, có lập luận, lí lẽ, dẫn chứng. - Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích, cảm nhậ đoạn thơ. Từ đó liên hệ tới trách nhiệm của tuổi trẻ đối với đất nước trong cuộc sống hôm nay. 1) Mở bài: Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm, vị trí và nội dung đoạn thơ: - Là nhà thơ cách mạng, sự nghiệp thơ văn của ông gắn với hai cuộc kháng chiến của dân tộc... 2 0,25 đ Câu 2 (4,0 đ) - Bài thơ được viết vào tháng 11-1980, thời điểm Thanh Hải đang bị ốm nặng và chỉ mấy tuần sau ông qua đời... Được sáng tác trong hoàn cảnh đặc biệt nhưng bài thơ là tình yêu, sự gắn bó thiết tha với quê hương, đất nước... - Hai khổ thơ đã thể hiện khát vọng, lí tưởng sống cao đẹp của tác gải... 2) Thân bài: Phân tích đoạn thơ a) Khổ 1: Khát vọng cống hiến của tác giả - Mùa xuân đất nước đã khơi dậy trong lòng nhà thơ những khát vọng cao quý: "Ta làm ... nốt trầm xao xuyến" + Điệp từ "Ta làm", lặp cấu trúc, liệt kê -> giúp tác giả bày tỏ ước nguyện được hiến dâng cuộc đời mình cho quê hương, đất nước... + Các hình ảnh: "con chim hót", "một nhành hoa", "nốt nhạc trầm" giản dị, tự nhiên mà đẹp, thể hiện ước nguyện khiêm nhường mà đáng quý. + Có sự ứng đối với các hình ảnh ở đầu bài thơ -> lí tưởng cống hiến cho đời là một lẽ tự nhiên, tất yếu; gợi liên tưởng đến mối quan hệ giữa cá nhân và cộng đồng. => Tấm lòng thiết tha được hòa nhập, được cống hiến cho cuộc đời, cho đất nước... b) Khổ 2: Khát vọng sống đẹp được nâng lên thành lí tưởng sống cao cả: "Một mùa xuân ... khi tóc bạc" + "Mùa xuân nho nhỏ": ẩn dụ cho những gì đẹp nhất, tinh túy nhất của cuộc đời con người, để góp phần làm nên mùa xuân của đất nước. Là cách nói khiêm nhương, giản dị, gợi một tâm hồn đẹp, một lối sống đẹp, một nhân cách đẹp "Lặng lẽ dâng cho đời". + Điệp từ "Dù là" cộng với hình ảnh tương phản "Tuổi hai mươi - Khi tóc bạc" khẳng định sự tồn tại bề vững của những khát vọng và lí tưởng sống ấy. Cả cuộc đời mình ông muốn chắt chiu những gì tốt đẹp nhất để hiến dâng cho đời. + Khổ thơ là lời tổng kết của nhà thơ về cuộc đời mình. Cho đến tận cuối đời ông vẫn khát khao cống hiến cho đất nước... => Tình yêu đất nước, yêu cuộc đời đã giúp tâm hồn Thanh Hải bay lên với những khát vọng sống cao đẹp. c) Trách nhiệm tuổi trẻ với đất nước: - Tuổi trẻ là lực lượng nòng cốt, tiên phong tiếp bước thế hệ trước xây dựng đất nước. Là lực lượng nòng cốt nên tuổi trẻ cần có trách nhiệm: + Tu dưỡng, rèn luyện đạo đức để trở thành một công dân tốt... + Trau dồi tri thức, không ngừng học hỏi để bồi đắp trí tuệ, dể từ đó mang sức lực của tuổi trẻ, sự nhiệt huyết của tuổi trẻ cống 3 0,5 đ 1,25 đ 1,25 đ 0,5 đ hiến, xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh, phát triển... 3) Kết bài: - Nội dung: Hai khổ thơ đã thể hiện lẽ sống đẹp đẽ, cao cả đó là sắn sàng dâng hiến cuộc đời mình cho đất nước, quê hương. Qua đó cũng là lời gửi gắm thế hệ trẻ về trách nhiệm với đất nước... 0,5 đ - Nghệ thuật: + Thể thơ 5 chữ với cách gieo vần liền giữa các khổ thơ tạo sự liền mạch của cảm xúc. Ngôn ngữ giản dị, trong sáng. + Cảm xúc chân thành, thiết tha... * Lưu ý với câu 2 phần III: - Hành văn lưu loát, có kỹ năng nghị luận phân tích tốt, không mắc lỗi diễn đạt mới cho điểm tối đa ở mỗi ý. Cần cân nhắc để đánh giá bài viết của học sinh trong tính tổng thể, giám khảo không đếm ý cho điểm. - Khuyến khích những bài viết có kiến thức sâu, rộng; phân tích tốt. Những bài viết chung chung hoặc sơ sài không cho quá một nửa số điểm của bài văn. - Nếu bài viết không có bố cục ba phần hoàn chỉnh thì trừ 0,5 điểm. * Lưu ý chung: - Sau khi chấm điểm từng câu giám khảo nên cân nhắc để cho điểm toàn bài một cách hợp lí, đảm bảo đánh giá đúng trình độ của học sinh. - Điểm trừ (áp dụng đối với phần tự luận): sai từ 8 đến 10 lỗi câu, chính tả, dùng từ trừ 0,5 điểm, sai quá 10 lỗi trừ 1,0 điểm. - Điểm của bài thi là điểm của các câu cộng lại, cho điểm lẻ đến 0,25 không làm tròn. 4