Bài 20. Nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí

TIẾT108:TIẾT108: NGHỊ LUẬN VỀNGHỊ LUẬN VỀ I. TÌM HIỂU BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ TƯ TƯỞNG, ĐẠO I. TÌM HIỂU BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ TƯ TƯỞNG, ĐẠO LÍ.LÍ.1) Ví dụ:1) Ví dụ: Đọc văn bản :” Tri thức là sức mạnh” SGK- Tr35). Đọc văn bản :” Tri thức là sức mạnh” SGK- Tr35).2) Nhận xét:2) Nhận xét: Nội dung nghị luận: Bàn về giá trị của tri thức khoa Nội dung nghị luận: Bàn về giá trị của tri thức khoa học và người trí thức.học và người trí thức. Bố cục: phần:* Bố cục: phần:- Mở bài đoạn 1): Nêu vấn đề nghị luận tri thức là sức Mở bài đoạn 1): Nêu vấn đề nghị luận tri thức là sức mạnh và người có tri thức là người có sức mạnh).mạnh và người có tri thức là người có sức mạnh).- Thân bài đoạn 2,3): Chứng minh làm rõ vấn đề nghị Thân bài đoạn 2,3): Chứng minh làm rõ vấn đề nghị luận luận Tri thức là sức mạnh.Tri thức là sức mạnh. Kết bài đoạn còn lại): Phê phán một số người không Kết bài đoạn còn lại): Phê phán một số người không biết biết coi trọng tri thức, sử dụng tri thức không coi trọng tri thức, sử dụng tri thức không đúng chỗ. đúng chỗ.  Bố cục rõ ràng, chặt chẽ.Bố cục rõ ràng, chặt chẽ.+ Các câu mang Các câu mang luận điểmluận điểm: bốn câu.: bốn câu.+ Tri thức đúng là sức mạnh+ Tri thức đúng là sức mạnh+ Tri thức cũng là sức mạnh của cách mạng.... Tri thức cũng là sức mạnh của cách mạng.... Các câu mang Các câu mang luận điểmluận điểm: Câu mở đầu và câu cuối Câu mở đầu và câu cuối đoạn đoạn văn.văn. hai câu kết đoạn+ hai câu kết đoạn Các Các câu chứa câu chứa luận điểmluận điểm..Dẫn chứng:Dẫn chứng: Chuyên gia Xten-mét-xơ …cứu một cỗ máy Chuyên gia Xten-mét-xơ …cứu một cỗ máy thoát khỏi số phận một đống thoát khỏi số phận một đống phế liệu.phế liệu.Dẫn chứng:Dẫn chứng: Bác Hồ thu hút nhiều nhà trí thức lớn tham Bác Hồ thu hút nhiều nhà trí thức lớn tham gia đóng góp cho kháng chiến…gia đóng góp cho kháng chiến…  luận điểmluận điểm 2) Nhận xét: 2) Nhận xét: Nội dung nghị luậnNội dung nghị luận: Bàn về giá trị của tri thức khoa Bàn về giá trị của tri thức khoa học và người trí thức.học và người trí thức.* Bố cục: Bố cục: phần:3 phần:- Mở bài đoạn 1): Nêu vấn đề nghị luận tri thức là Mở bài đoạn 1): Nêu vấn đề nghị luận tri thức là sức mạnh và người có tri thức là người có sức sức mạnh và người có tri thức là người có sức mạnh).mạnh).- Thân bài đoạn 2,3): Chứng minh làm rõ vấn đề nghị Thân bài đoạn 2,3): Chứng minh làm rõ vấn đề nghị luận luận Tri thức là sức mạnh.Tri thức là sức mạnh.- Kết bài đoạn còn lại): Phê phán một số người không Kết bài đoạn còn lại): Phê phán một số người không biết biết coi trọng tri thức, sử dụng tri thức coi trọng tri thức, sử dụng tri thức không đúng chỗ. không đúng chỗ.  Bố cụcBố cục rõ ràng, chặt chẽ. rõ ràng, chặt chẽ. Luận điểmLuận điểm đúng đắn, sáng đúng đắn, sáng tỏ.tỏ. Lời vănLời văn chính xác, sinh chính xác, sinh động.động. 3) lu n:ế •Ngh lu ng, đo lí là ưở bàn ấđề thu lĩnh ng, đo đc, ngư ưở ,... con ủng i.ườ•Yêu uầ dungộ bài ngh lu này là ph làm sáng ảt các ng, đo lí ng cách gi thích, ch ng ưở ứminh, so sánh, đi chi u, phân tích,.. ch ra ch đúng hay ỗch sai) ng nào đó, nh kh ng đnh ng ưở ưởc ng vi t.ủ ườ ế•V hình th c,ứ bài vi ph có ba ph n; có lu đi ểđúng đn, sáng văn chính xác, sinh đng.ắ Ngh lu ựNgh lu ựvi c, hi ng đi ngệ ượ ốvi c, hi ng đi ngệ ượ Ngh lu ềNgh lu ềt ng, đo líư ưở ạt ng, đo líư ưở ạ­Xu phát th đi ờXu phát th đi ờs ng các vi c, hi ệs ng các vi c, hi ệt ng) mà rút ra nh ng ượ ất ng) mà rút ra nh ng ượ ấđ ng vi c, hi ưở ệđ ng vi c, hi ưở ệt ng là xu phát đi m; ượ ưt ng là xu phát đi m; ượ ưt ng là rút ra).ưở ềt ng là rút ra).ưở Dùng gi thích, ch ng ứDùng gi thích, ch ng ứminh, phân tích ... Làm sáng minh, phân tích ... Làm sáng các ng, đo lí quan ưở ạt các ng, đo lí quan ưở ạtr ng đi đi ng con ốtr ng đi đi ng con ống ng là xu ườ ưở ấng ng là xu ườ ưở ấphát đi m)ểphát đi m)ể* khác nhau: Trong nh ng bài sau, bài nào không thu cộ bài ngh lu ng, đo lí? ưở A. Suy nghĩ đo lí ng nh ngu n”.ề ướ B. Suy nghĩ truy ng ngôn ch ng đáy ồgi ng”.ế C. Suy nghĩ câu ng Có chí thì nên”.ề D. Suy nghĩ hi ng rác bãi.ề ượ II. LUY PỆ 1. Đc văn sau và tr câu i. ỏTH GIAN LÀ VÀNGỜ Ng ng có câu:ạ Th gian là vàngờ Nh ng vàng thì mua đc mà th ượ ờgian thì không mua đc. Th bi vàng có giá mà th gian là vô giá.ượ Th y, th gian là ng. vào nh vi mà xem, ng nh ườ ện ng, th ch ch thì ng, ch thì ch t.ặ Th gian là th ng i. các anh đi mà xem, trong chi đu, ấbi th đánh đch đúng lúc là th ng i, th là th i.ế Th gian là ti n. Trong kinh doanh, xu hàng hoá đúng lúc là lãi, ấkhông đúng lúc là .ỗ Th gian là tri th c. Ph th ng xuyên thì gi i. ngo ườ ạng mà đc, cái, thi kiên trì, thì cũng không gi đc.ữ ượ Th bi t, bi ng th gian thì làm đc bao nhiêu đi ượ ềcho thân và cho xã i. phí th gian thì có và sau ti ếcũng không p. ị( Ph ng Liên)ươ Câu i:ỏa) Văn trên thu lo ngh lu ậnào?b) Văn ngh lu gì Ch ỉra lu đi chính nó.ậ ủc) Phép lu ch trong bài này ếlà gì? Cách lu trong bài có ứthuy ph nh th nào?ế